Onder mijn bureau, in die dode hoek waar je niet goed bij kunt omdat mijn lage kast met schuifdeuren ervoor staat, ligt sinds deze zomer een stapel boeken. Ik had te weinig plaats in mijn boekenkast en de stapels boeken bovenop mijn bureau zien er misschien wel charmant uit, maar ik houd van een clean desk. Een twintigtal andere boeken staan dan weer mooi op een rijtje van groot naar klein bovenop diezelfde lage kast met schuifdeuren. Dat zijn de boeken die ik nog regelmatig vastneem. Boeken die elk op zich iets vertellen en voor mij ook op een logische manier samenhoren. Zelfs al zijn de onderwerpen sterk verschillend. Of net daarom. Ik moet mijn hoofd maar naar links draaien en ik zie ze staan.
Wanneer een KMO als organisatie sneller gegroeid is dan de manier waarop ze georganiseerd is, ontstaan er vragen en problemen die zich zelden laten oplossen met één boek of één methodologie. Een boek met garantie op succes zit daar dus niet tussen. Ook al hopen velen dat het bestaat. Er zijn veel kookboeken met goede recepten, maar het is de ervaren chef-kok die er iets lekkers van maakt. Die weet welk recept bij de situatie past, welke ingrediënten er nodig zijn en wanneer hij van het recept moet afwijken.
Naast boeken zijn er ook veel artikels, whitepapers, cursussen, e-books, websites, LinkedIn-groepen… die doorheen de jaren in mijn favorieten, in mijn folders en in mijn hoofd zijn geslopen. Daar ben ik nog eens doorgescrold om vergeten parels te herontdekken en achterhaalde kennis naar de prullenbak te slepen.
Het is een collectie opgebouwd over ruim 25 jaar die een duidelijke trend kent. De Citrix-cursussen en “What is TCP/IP?” liggen al heel lang in een doos op zolder. De boeken rond Lean Six Sigma, Mastering The Requirements Process, Project Management, Change Management, Cultural Transformation, Digital Transformation… staan in de boekenkast. Buiten het bereik van een armlengte, maar met een kleine duw naar rechts op mijn bureaustoel en ik kan erbij. Alles nog eens vastpakken heeft een idee doen ontstaan. Ik heb daarover eerder al eens geschreven, en ik ben sindsdien nog meer beginnen schrijven. Schrijven is voor mij een deel van mijn denkproces, net zoals wandelen dat is. Wandelen op de Schriekse betonbaantjes of wandelen over mijn toetsenbord. Allebei ontspannend, alleen is één van de twee veel beter voor de stappenteller.
Er zijn veel modellen om van alles te doen. Ook voor het inrichten van een organisatie. En voor alle onderdelen in die modellen zijn er ontelbaar veel methodologieën. Je kan er makkelijk een boekenkast mee vullen. Er is niet echt een model dat 100% aansluit bij hoe ik naar organisaties kijk, en meer bepaald naar de Vlaamse KMO. En nog meer bepaald naar die Vlaamse KMO's waar de zaakvoerder of een andere sleutelpersoon alle beslissingen zelf moet blijven nemen, collega's die vroeger naast elkaar zaten nu elk hun eigen afdeling hebben en het oplossen van problemen eerder dagelijkse kost dan uitzondering is.
En daar is dus een nieuw model uit ontstaan. Nog maar eens een model erbij.
Wat het model volgens mij wel onderscheidt van anderen is dat het naast beproefde methodologieën en inzichten ook een verzameling van kwaliteiten is die je als organisatie dient te hebben. Eigenaarschap en discipline onder andere.
Ik noem het De Zelfdragende Organisatie. Niet te verwarren met de zelfsturende organisatie. Zelfsturend is een organisatiemodel. Zelfdragend is een kwaliteit van de organisatie. Om die kwaliteit te bereiken, moeten er een aantal bouwstenen aanwezig zijn die op de juiste manier aan elkaar zijn gezet. Die bouwstenen vinden hun inspiratie in al die boeken, opleidingen, waardevolle gesprekken, samenwerkingen, adviezen en projecten, maar ook in modellen en concepten uit andere markten en sectoren.
Vijf bouwstenen waarmee een zaakvoerder aan de slag kan wanneer hij vaststelt dat zijn organisatie sneller gegroeid is dan de manier waarop ze georganiseerd is. Bouwstenen die je met de juiste lijm aan elkaar moet hangen. Voor elke bouwsteen is er een praktisch toepasbare manier om de kwaliteit te beoordelen en te bepalen wat je moet aanpakken wanneer die onvoldoende blijkt. Elke bouwsteen is onderbouwd met een selectie van beproefde methodologieën voor verschillende types uitdagingen. Niet omdat één methode altijd de beste is, maar omdat blijven zoeken naar de perfecte methode je ook niet vooruithelpt.
Er zijn veel goede manieren om de dingen aan te pakken. Belangrijk is dat je een manier kiest en vooruitgaat, in plaats van te staan treuzelen voor de boekenkast om dat ene juiste boek te kiezen.
De komende weken neem ik die vijf bouwstenen één voor één vast. Niet om er nog meer theorie aan toe te voegen, maar om te tonen waar groeiende KMO's beginnen te kraken, hoe je dat herkent en wat je eraan kunt doen.