17 november 2026 · 4 min read

Hocus, pocus, pats!

De Zelfdragende Organisatie - deel 10

Hocus, pocus, pats!

Het model van De Zelfdragende Organisatie is geen toverformule voor succes. Wat het model wel doet is je handvaten geven om je organisatie sterker en minder afhankelijk te maken. Zowel de emotionele als de rationele kant krijgt daarbij de nodige aandacht.

Om de juiste aandacht te geven zijn er een aantal tools die je hierbij kunnen helpen. De komende weken ga ik enkele van deze tools kort toelichten.

Niet alle tools zijn gemaakt om zelf mee aan de slag te gaan. Begeleiding bij het implementeren van deze tools is sterk aanbevolen. Een ervaren begeleider herkent sneller wat er wanneer moet gebeuren, en aan welk tempo.

Maar niet alleen dat. Een ervaren begeleider draagt die kennis en ervaring ook over aan de organisatie. Je kan dan wel streven naar een zelfdragende organisatie, wanneer die toch nog afhankelijk is van een externe coach, dan is ze niet zelfdragend.

In Access was dat veel gemakkelijker

Een distributeur van onderdelen voor machinebouw besloot om na een jaar en een dikke €100.000 aan werkuren de stekker uit een ERP-project te trekken. Er kroop nog altijd te veel tijd in het kopiëren van de oude manier van werken in nieuwe software.

Wat was er eigenlijk aan de hand? De medewerkers kenden de oude manier van werken goed en gaven deze door als requirements voor de nieuwe software. Ze stelden hun manier van werken zelf niet in vraag, maar vroegen zich vooral af waarom ze nu met nieuwe software moesten gaan werken, want dat Access-bestand dat de Patrick in 1996 had gemaakt, werkt toch goed?

Ons vader zal het wel doen

Bij een familiebedrijf in de voedingsindustrie remt de manier van werken al jaren de groei. In de winkels staan er rijen klanten aan te schuiven en er is duidelijk potentieel om ook in andere steden winkels te openen. Wat betekent dat ook de productie moet opgeschaald worden.

De familie wil wel zaken delegeren, maar vindt het moeilijk om los te laten zolang medewerkers het anders aanpakken dan zij zelf zouden doen. In die manier van werken zit veel ervaring. Maar zolang medewerkers weinig ruimte krijgen om mee na te denken over die manier van werken, is het moeilijk om van hen te verwachten dat ze verantwoordelijkheid nemen voor de uitkomst.

De familie wil dat het bedrijf kan groeien, maar komt hiervoor zelf handen tekort. Als er een probleem is, dan bellen de medewerkers altijd direct naar ‘den baas’ en die moet het maar regelen. Of zo voelt het toch.

En zo komt het dat vader alles moet laten vallen en in de auto springen om in één van de winkels de stekker van de betaalterminal even uit te trekken en weer in te steken.

Dat gaan we toch niet aan … vragen?

Een grote dienstverlener had op korte tijd een aantal overnames gedaan. De verschillende bedrijven hadden allemaal hun eigen expertise. Het idee achter de overnames was om die verschillende expertises te delen over alle bedrijven heen. Maar in de praktijk bleef iedereen toch stug zijn eigen ding doen. Je belt liever naar een collega die je al lang kent, maar het misschien ook niet weet, dan naar iemand die je niet kent, maar het wel zou moeten weten.

Uit de trukendoos: businessanalyse

Is er één tool die dit allemaal oplost? Nee. Maar wat in deze drie verschillende voorbeelden naar voor komt is dat een duidelijke evaluatie van je manier van werken meer kan betekenen dan louter procesanalyse.

Hier komt de businessanalyse in beeld. Die begint met een duidelijk beeld van waar de organisatie naartoe wil. De blik moet op morgen staan, niet op vandaag. En dan duik je in de praktijk, samen met de mensen. Hoe willen we morgen werken? Wat werkt er goed en moeten we behouden? Wat kan er beter? Wat brengt dit dan op? Winnen we tijd? Verhogen we de kwaliteit? Wordt de klant hier beter van?

Als je een analist vraagt om requirements op te lijsten, krijg je doorgaans een overzicht van wat de software moet kunnen. Bij een businessanalyse moet iemand ook oog hebben voor wat er tijdens zo’n gesprek onder tafel blijft. Een medewerker kan bijvoorbeeld bij elk voorstel terugkomen op hoe het vandaag gebeurt. Misschien vangt die al jaren alle uitzonderingen op en vraagt hij zich af wie dat straks zal doen, of wat er dan van zijn eigen rol overblijft. Op een lijst met requirements zal je die bezorgdheid zelden terugvinden.

Een ervaren begeleider vraagt op zo’n moment door. Die zorgt er ook voor dat de juiste mensen op tijd aan tafel zitten, zowel de mensen die straks anders moeten werken als degenen die de knopen moeten doorhakken. Zo komen twijfels en verschillende belangen al tijdens de analyse op tafel, wanneer je de plannen nog kan bijsturen.

Als je een businessanalyse op die manier aanpakt en begeleidt, kan ze het volgende opleveren.

Dit is het tiende artikel in een reeks over De Zelfdragende Organisatie. Meer lezen over De Zelfdragende Organisatie kan je op de blog.

← Terug naar het blogoverzicht

Laat ons eens praten.

Geen standaardpitch. Gewoon een eerlijk gesprek over wat er speelt in je organisatie.

Neem contact op