Ik had een paar weken geleden een WhatsApp-bericht gestuurd naar enkele mensen uit mijn persoonlijk netwerk. Doel van het bericht was om hen te vragen mee rond te kijken naar mogelijke opportuniteiten. Je netwerk is groter dan je denkt, maar je moet het wel activeren natuurlijk. En dus laten weten wat je zoekt en voor wie je wil werken. Mijn schoonzus vond het goed geschreven. Waarop mijn echtgenote lachend reageerde met een “jamaar, dat is wel door AI geschreven.” En ineens ging het niet over wat er stond, maar hoe het er gekomen is.
Ik voelde me eigenlijk op mijn tenen getrapt. Ik ben geen top-schrijver, maar ik vind wel van mezelf dat ik een redelijk vlotte pen heb. Al van jongs af aan trouwens. Een opstel schrijven of een spreekbeurt geven was een van de plezantste taken die ik kon krijgen. En als puber schreef ik zo goed als op mijn eentje het ledenmagazine van JOC De Qbus uit Aartselaar vol, telkens onder een andere naam.
Als ik dan even voor mezelf analyseerde wat mij zo triggerde, dan was het dat iets te makkelijke gebruik van het woord ‘door’. Alsof ik zelf helemaal niets had geschreven? Alsof de hele tekst ‘door’ AI was geschreven? Dat klopt namelijk voor geen meter. En dat weet zij ook natuurlijk wel. 😘
Maar de tekst is wel mét AI geschreven. Net zoals deze tekst.
Hoe werkt dat dan bij mij? De titel is er meestal eerst. En die roept van alles op in mijn hoofd. Maar ik laat die daar nog even gisten. Dat kan makkelijk enkele dagen duren. Daarna zet ik een plaatje op. Deze keer is dat Hard Believer van Fink.
En dan begin ik gewoon te schrijven. Niet met pen en papier of op een Olympia typewriter zoals vroeger, maar in OneNote op Full Page View. Geen werkbalk, gewoon een wit blad papier.
En waarom dan toch die AI? In mijn hoofd hangt voor mij alles logisch aan elkaar. Omdat sommige zaken zo evident lijken, kan ik een zin al weleens beginnen bij ABC om te eindigen bij 68947. Of in één zin vijf verschillende afritten naar andere onderwerpen nemen om ergens uit te komen waar ik totaal niet naar onderweg was, maar het was wel een leuke rit. Niet iedereen heeft altijd dezelfde afrit genomen. En dat ligt niet noodzakelijk aan die andere, maar minstens evenveel aan mezelf.
Daar kan AI wel een beetje helpen. Door namelijk even mee te kijken of de samenhang nog wel … euh… samenhangt. Dus geeft AI (voor teksten gebruik ik ChatGPT by the way) mij advies. Niet herschrijven, maar lezen als een lezer, en niet als de schrijver. Om dan te wijzen op de hak en de tak en de sprong daartussen.
Schrijven is schrappen. Een artikel begint altijd met een titel, maar niet zelden sneuvelt de titel alsnog tijdens het schrijven. Niet op advies van AI, maar gewoon door het proces. De werktitel was “‘Door AI’ of ‘met AI’ zijn twee heel verschillende dingen!”, maar nu zal de titel eerder iets met hakken en takken worden. Of niet. Dat weet ik straks wel. Trust the process.
Anyway, even van de afrit terug naar de oprit van dit artikel. Ik heb ook een zeer dubbel gevoel bij AI. Daar heb ik al weleens over geschreven. En voor een groot deel zit dat dus bij het onderscheid tussen ‘door’ en ‘met’.
Ik heb het ooit geprobeerd. Een hoop oude artikels in ChatGPT opgeladen en vervolgens het commando “schrijf een artikel voor LinkedIn zoals ik dat zou schrijven over…”.
Ik wist niet dat “ik” zo slecht kon schrijven.
Inhoudelijk hield het nog wel steek, maar er zaten dingen in die volledig van de pot gerukt waren. Of eerder kant noch wal raakten. Of van de hak op de tak sprongen. Maar zonder de context die net het vangnet vormt voor woordkunstjes en gedachtensprongen. Dan wordt het wel heel raar om te lezen.
Wat wil ik eigenlijk zeggen? Er is een verschil tussen ‘iets te zeggen hebben’ en ‘een tekst produceren’. Stijl kan je imiteren, maar mijn stem is de mijne. Authenticiteit betekent niet dat er geen AI bij aan te pas kwam. Het betekent dat de boodschap nog altijd vertrekt vanuit wat iemand zelf denkt, voelt en wil zeggen. Het zou spijtig zijn mocht die boodschap genegeerd worden omdat er AI bij kwam kijken.
(by the way: ondertussen staat Wrong Creatures van BRMC te spelen)