Een van de hobby’s waar ik mij als klein ventje mee kon amuseren op mijn kamer was modelbouw. Vooral de vliegtuigjes van Revell. Eens afgewerkt hingen die dan te bengelen aan enkele draadjes boven mijn bureautje.
Onlangs kwam ik ergens op een rommelmarktje nog eens zo’n oude Revell-doos tegen. Ik was al lang vergeten dat die in mijn jeugd niet onbelangrijk waren. In alle rust en stilte op mijn kamer. Alleen. Eenzelfde focus als bij het lezen van een goed boek, maar toch niet helemaal hetzelfde. Ideaal voor die herfst- en winteravonden wanneer het veel te vroeg donker was om nog buiten te spelen en Battlestar Galactica niet op tv was.
De eerste vliegtuigjes waren niet bepaald luchtwaardig te noemen (met een koordje aan het plafond dan). Veel te veel lijm en dikke klodders verf. Raprap uitpakken, aan elkaar plakken, dikke borstel pakken en verven maar. Die stickers blijven in de natte verf ook nog wel kleven.
Het zag er niet uit. Veel te snel en met een teleurstellend resultaat.
De kunst bestond erin om het meer tijd te geven. Ik leerde ervan te genieten om eerst alles rustig uit te pakken. Genoeg ruimte was een eerste voorwaarde voor een goede voorbereiding. Alles moest zijn plaats hebben en ik moest nog genoeg werkruimte overhouden aan “de lange witte tafel”. Die had mijn vader zelf gemaakt. Een heel lange tafel op houten schragen van makkelijk 2,5 meter lang en een meter diep. Veel plaats om alles op kwijt te kunnen. Bij een familiefeest moest je dan wel snel kunnen opruimen, want dan ging die tafel naar beneden om het buffet op te zetten. Leve de Curver-bakken in alle maten en kleuren om het vooruit te laten gaan. Later zou die tafel ook nog dienst doen voor mijn platenbakken en mijn SL1200's die, terwijl ik dit schrijf, nog altijd staan te draaien, maar nu wel op een andere tafel.
Anyway, uitpakken dus. Alle stukjes uit die plastic houders wringen. De kleine plastic uitstulpingen waarmee ze aan de houders hingen met een scherp cuttermes wegsnijden. Alle stukjes in de juiste volgorde leggen volgens de stappen uit het planneke. Allemaal aan mijn linkerkant. Met onder de tafel een vuilbakje om het plastic afval direct weg te gooien. De werkwoorden ‘sorteren’ en ‘recycleren’ moesten nog uitgevonden worden.
Voor mij een lege plaats. Daar zou het gebeuren. Aan de rechterkant lag mijn materiaal: een toestelletje met ‘krokodillenbekken’ en een vergrootglas voor de echt fijne onderdelen. Verschillende soorten lijm. Een vod om te veel lijmresten op te vegen. Een scherp snijmes. Daarnaast mijn verfpenselen, de potjes verf, een oude confituurpot met white spirit en een aparte vod om mijn penselen te reinigen. Een plat bordje met wat water en een sponsje om de stickers nat te maken alvorens ze te kleven. Ik zou bijna de pincet nog vergeten voor die stickers.
Wat ik zeker niet van de eerste keer deed, maar wel na een paar vliegtuigjes ineen geknutseld te hebben, was ook enkele onderdelen op voorhand al een eerste laagje verf geven. Na een paar keer had ik geleerd om op voorhand het plan te bekijken om te zien welke stukken op het einde misschien moeilijk bereikbaar zouden zijn met een penseel. Beter op voorhand al een eerste laagje geven dan.
Het lijmen was het grootste deel van het werk. Mijn blik ging afwisselend naar de delen die ik aan het lijmen was, naar het plan om zeker te zijn dat ik goed bezig was en naar de foto op de doos om goed in te schatten hoe die twee stukjes deel uitmaakten van een groter geheel. Niet te veel lijm, niet te weinig. Voldoende droogtijd.
Ook het verven was belangrijk, want in die afwerking kwamen alle foutjes tijdens het lijmen onvermijdelijk naar boven. Goed lijmen dus, controleren, overschotjes heel zachtjes wegschuren. En genoeg tijd geven ‘om te pakken’. Daarna rustig verven. Dat was een heel andere activiteit dan lijmen, en geduld was nog belangrijker. Beter drie dunne laagjes dan één dikke laag. En ook hier weer genoeg tijd voorzien tussen de lagen door om te laten drogen.
Al doende leert men. Doe het beter rustig aan. ‘Rustig’ is trouwens niet hetzelfde als ‘traag’. Jaag niet op het resultaat, maar beleef het proces. Daar zit trouwens het echte plezier; in het werk.
Wat zijn de belangrijkste voorwaarden?
- Een goede voorbereiding
- Het juiste materiaal
- Genoeg tijd
- Genoeg geduld
- Genoeg ervaring
En de beloning is een mooi afgewerkt vliegtuigje.
Het meest essentiële onderdeel is de lijm. Op de juiste plaats, op het juiste moment en in de juiste hoeveelheid. Geduld en ervaring zijn belangrijke voorwaarden om te weten wanneer iets droog genoeg is, wanneer het pakt. Als je het goed doet, dan zie je de lijm niet, maar het is wel de lijm die alles bij elkaar houdt.
“Maar Kris, waarom begin je over iets uit je jeugd hier op LinkedIn?” is een vraag die hopelijk niemand stelt, want het bruggetje naar wat ik vandaag doe ligt nogal voor de hand, denk ik. Anyway, hier komt ie:
Organisaties zijn continu in beweging. De ene beweging is al wat groter dan de andere, maar stilstaan doet een organisatie nooit. Of het nu gaat om een ERP-migratie, een verhuis naar een nieuw gebouw, een reorganisatie, een fusie, een nieuwe afdelingsverantwoordelijke, een nieuwe CEO, een wijziging in het aanbod, het vertrek van een grote klant, de komst van een te grote klant, het vertrek van een ervaren medewerker, … En dat zijn de min of meer voorspelbare bewegingen. Ik heb het dan nog niet over een brand in het magazijn of een cyberaanval.
Een organisatie bestaat uit verschillende onderdelen, maar waar je in een machine een onderdeel makkelijk kan vervangen door een ander is dat in een organisatie niet zo. Elk onderdeel heeft invloed op het gedrag van de andere onderdelen. Elk onderdeel dat je verandert of vervangt heeft dus invloed op het gedrag van de organisatie als geheel. Soms groot, soms klein, maar er is altijd impact.
Wat is in een organisatie precies de lijm die alles samenhoudt? Vertrouwen? Communicatie? Leiderschap? Een gedeeld doel? Of de samenhang tussen mensen, processen en technologie? Voor mij zit het bij dat laatste. Heb je een probleem met vertrouwen, leiderschap, communicatie, (gebrek aan) een gedeeld doel, … dan komt dat naar boven in de samenhang tussen mensen, processen en technologie.
Ben je zelf een onderdeel van die organisatie dan zie je niet altijd waar die gedragsverandering net plaatsvindt of waar de impact voelbaar wordt. Dat zijn niet altijd dezelfde plaatsen. Soms sta je ook zelf niet meer stil bij wat de echte lijm in je organisatie is. Of je denkt dat die lijm nog wel genoeg kan meerekken.
Een externe blik kan dan heel waardevol zijn. Iemand die buiten de organisatie staat, kan de verschillende onderdelen observeren en de impact van verandering op het geheel inschatten om te zien waar de lijm nog goed pakt of waar er een beetje moet worden bijgeschuurd en bijgelijmd.
Koffie?